Ba mươi Tết ở lại thành phố

Từ hai tám Tết, thành phố bắt đầu rỗng. Đến chiều ba mươi thì hàng cơm đóng, tạp hoá đóng, quán cà phê treo tờ giấy viết tay "nghỉ tới mùng sáu". Xe cộ thưa tới mức sang đường không cần nhìn.

Bạn đi bộ xuống phố lúc bảy giờ tối và nghe thấy tiếng dép của chính mình. Ở một thành phố mười triệu người, chuyện đó chỉ xảy ra mỗi năm một lần.

Có người thấy đẹp. Có người thấy như bị bỏ lại.

Ai ở lại

Người trực ca Tết: bác sĩ, điều dưỡng, công nhân nhà máy không nghỉ được, nhân viên khách sạn, người trực trạm điện. Người vừa mất việc và không dám về vì về là phải trả lời. Người không đủ tiền vé. Người vừa ly hôn. Người có bố mẹ đã mất và anh em thì ở xa nhau tới mức về cũng không biết về đâu.

Và một nhóm nữa, đông hơn người ta tưởng: người chủ động chọn ở lại. Họ về quê cuối tháng Chạp, ăn cơm với bố mẹ vài ngày, rồi quay lên thành phố trước giao thừa để tránh mấy ngày họ hàng hỏi han. Cái này không phải bất hiếu, nó chỉ là một cách sắp xếp mà chưa ai thấy bình thường.

Cái khó của đêm ba mươi

Không phải cô đơn chung chung. Là mấy tiếng rất cụ thể từ mười giờ tối tới nửa đêm, khi mọi người khác trên đời đang ở cạnh gia đình họ và mạng xã hội thì đầy ảnh mâm cỗ.

Cộng thêm một thứ nữa, ít ai nói: Tết là dịp duy nhất trong năm mà xã hội đồng loạt hỏi cùng một câu. Ở nhà thì bị hỏi trực tiếp. Ở lại thành phố thì tự hỏi mình, và câu đó nặng hơn khi không có ai ngồi cạnh.

Đêm ba mươi không dài hơn mọi đêm khác. Nó chỉ là đêm duy nhất trong năm mà sự vắng người được cả nước cùng đo bằng một cái thước.

Cách đi qua mấy tiếng đó

Điều quan trọng nhất là chuẩn bị trước, vì ba mươi Tết thì không mua được gì nữa. Từ hai bảy, hai tám phải xong.

• Mua đồ ăn cho ba ngày. Hàng quán đóng hết, và đói vào mùng một khi mọi thứ đóng cửa là một kiểu khổ rất riêng.
• Rủ trước một hoặc hai người cũng ở lại. Đừng chờ tới chiều ba mươi mới nhắn, lúc đó ai cũng đã có chỗ hoặc đã ngại.
• Có một việc để làm vào đúng khoảng mười giờ tới nửa đêm. Nấu một nồi gì đó, xem hết một bộ phim, đi bộ một vòng hồ. Khoảng trống là kẻ thù, không phải sự một mình.
• Gọi về nhà trước giao thừa, đừng gọi sau. Sau giao thừa nhà nào cũng đông và ồn, gọi lúc đó thì nói được ba câu rồi thôi.

Và một việc nhỏ nữa: đi chợ hoa chiều ba mươi. Khoảng bốn năm giờ chiều, người bán bắt đầu bán tháo, một cành đào đào hố có khi còn hai trăm nghìn. Mang về cắm vào cái xô. Căn phòng có một cành hoa thì khác hẳn căn phòng không có gì.

Mùng một

Sáng mùng một là phần dễ chịu nhất của cả cái Tết ở lại. Phố sạch, không khói xe, nắng đẹp, và trong vài tiếng đồng hồ thành phố thuộc về những người ở lại.

Dậy sớm, đi bộ ra một chỗ mà ngày thường không bao giờ đi bộ được: giữa lòng đường lớn, quanh hồ, qua một cây cầu. Ngày đó trong năm chỉ có một lần.

Rồi tới mùng bốn, mùng năm, người ta lục tục quay lại, hàng quán mở dần, còi xe kêu trở lại. Bạn sẽ thấy hơi tiếc, và đó là dấu hiệu tốt: có nghĩa là mấy ngày vừa rồi bạn đã sống chứ không chỉ chờ nó trôi qua.