Thấy tai nạn giao thông có nên dừng lại giúp?

Nên dừng, nếu chỗ đó đỗ xe an toàn. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 ghi người có mặt tại nơi xảy ra tai nạn có trách nhiệm giúp đỡ người bị nạn và báo tin ngay cho công an hoặc cơ sở y tế. Việc cần làm trong mười phút đầu khá ít: đỗ xe gọn, gọi 115, báo cho xe phía sau, và đừng tháo mũ bảo hiểm hay bế xốc người bị nạn lên. Nỗi lo bị liên luỵ thì giảm được nhiều nếu bạn chụp lại hiện trường và có người làm chứng.

Luật nói gì

Điều 80 của luật này, khoản 2, liệt kê việc của người có mặt: giúp đỡ, cứu chữa người bị nạn, báo tin, tham gia bảo vệ hiện trường và tài sản của người bị nạn, cung cấp thông tin khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Khoản 4 nói riêng về người lái xe khác đi qua: phải chở người bị thương đi cấp cứu, trừ xe ưu tiên và xe ngoại giao.

Bộ luật Hình sự có Điều 132, tội không cứu giúp người đang nguy hiểm đến tính mạng. Khoản 1 nói tới người thấy người khác trong tình trạng đó, "tuy có điều kiện mà không cứu giúp", dẫn đến người đó chết. Chữ đáng để ý là "có điều kiện". Bạn không cần biết ép tim mới làm được phần của mình, vì một cuộc gọi 115 ai cũng gọi được.

Trước khi lại gần

Đỗ xe quá chỗ tai nạn một đoạn, sát lề, bật xi nhan hoặc đèn khẩn cấp. Lúc bạn cúi xuống là lúc bạn không nhìn thấy xe tới, nên việc đầu tiên là để xe tới biết phía trước có chuyện. Nhờ một người đứng vẫy từ xa, hoặc đặt một cành cây hay vật gì dễ thấy trên đường, cách chỗ đổ xe vài chục bước về phía xe chạy tới.

Tắt máy xe bị đổ nếu nó còn nổ. Trên cao tốc thì đừng bước ra làn xe chạy, đứng sau lan can rồi hãy gọi.

Gọi 115 thì nói gì

Người trực tổng đài cần biết chỗ nào trước tiên. Đọc số nhà gần nhất, tên quán đối diện hoặc cột cây số. Sau đó nói có mấy người bị, còn tỉnh không, còn thở không, có chảy máu nhiều không.

Đám đông hay đứng nhìn nhau vì ai cũng tưởng người khác đã gọi. Chỉ thẳng vào một người: "Anh áo xanh gọi 115 giúp em, chị đội mũ đỏ đứng vẫy xe." Có người gây tai nạn bỏ chạy hoặc xe chắn đường thì gọi thêm 113.

Trong lúc chờ xe

Phần lớn mấy điều dưới đây là lời dặn của bác sĩ Lương Quốc Chính, Khoa Cấp cứu A9 Bệnh viện Bạch Mai, phần dời người lấy từ hướng dẫn của Vinmec:

• Để nguyên mũ bảo hiểm. Tháo ra có thể làm lay cột sống cổ.
• Đừng bế xốc, đừng vác người bị nạn sang chỗ khác khi chưa biết thương chỗ nào. Chỉ dời khi có lửa hoặc xe đang lao tới.
• Gọi và lay nhẹ xem họ có tỉnh không. Tỉnh thì dặn nằm yên, đừng cố đứng dậy.
• Máu chảy nhiều thì ấn thẳng lên vết thương bằng khăn hoặc áo sạch, giữ 20 tới 30 phút.
• Đừng cho ăn uống, kể cả khi họ xin nước, vì dễ sặc vào phổi.
• Hôn mê, không có mạch thì ép tim khoảng 100 lần một phút, cứ 30 lần ép thì thổi ngạt 2 lần, nhiều người thay phiên. Chưa học bao giờ thì nói với tổng đài 115 để được chỉ qua điện thoại.

Lo bị liên luỵ thì làm gì

Nỗi lo này có lý do. Một tác giả viết trên Báo Pháp luật Việt Nam kể đã đưa người bị nạn vào viện, rồi bị bảo vệ khoá cổng không cho lấy xe vì nghi có liên quan, phải chờ 30 tới 40 phút tới khi chồng nạn nhân đến. Lần khác là một tờ giấy triệu tập không ghi nội dung, đến nơi mới biết là để lấy lời khai.

Mấy việc nhỏ giúp bạn đỡ khổ:

• Chụp vài tấm toàn cảnh và biển số các xe trước khi có ai dời đi. Ảnh để giữ, đừng đăng lên mạng.
• Xin số điện thoại của một người cùng giúp. Lúc cần người xác nhận bạn chỉ đi ngang, có số đó là xong.
• Đừng một mình chở người bị nạn. Không có kỹ năng sơ cứu thì chờ 115. Ở nơi xa buộc phải chở thì rủ một hai người đi cùng, và giữ cổ người bị nạn thẳng.
• Ví và điện thoại của họ thì đưa cho công an hoặc người nhà, trước mặt người khác.
• Vào viện thì nói ngay với phòng cấp cứu rằng bạn là người đi đường, để lại tên và số điện thoại, nhờ họ báo công an và tìm người nhà.

Khi nào đi tiếp được

Xe cấp cứu hoặc công an đã tới, đã có người lo đủ việc, thì đi tiếp. Đứng lại xem chỉ làm tắc đường. Đang chở con nhỏ thì đỗ xa, để con ở chỗ an toàn, gọi 115 từ đó.

Tối nay ra mở cốp xe, bỏ vào đó một cái khăn sạch và một đôi găng tay y tế. Hết chưa tới một phút, và đó là hai thứ bạn sẽ cần nếu một ngày phải ấn lên vết thương của người lạ.