Ở khu tập thể, người ta trông hộ nhau

Ở những khu tập thể cũ tại Hà Nội, Kim Liên hay Nghĩa Tân, có một thói quen chưa mất hẳn: nhà này giữ chìa khoá nhà kia. Không ai ký giấy tờ gì. Hôm nào quên chìa thì sang gõ cửa nhà bác bên cạnh.

Đi kèm cái chìa khoá là cả một hệ thống không tên. Con đi học về sớm thì ngồi nhà hàng xóm tới lúc bố mẹ về. Ai đi vắng dài ngày thì có người tưới hộ cây và lấy hộ thư. Nhà nào nấu nhiều quá thì bưng sang một bát.

Vì sao nó đang mất

Chung cư mới xây theo kiểu khác. Hành lang kín, cửa thép, mỗi tầng hai chục căn mà không ai biết tên nhau. Người ta đổi cái sân chung lấy chỗ đỗ xe và thang máy, và phần lớn đó là cuộc đổi có lợi. Cái mất đi thì không nằm trong hợp đồng mua bán nên không ai tính vào giá.

Cái mất đi là: khi bạn ngã trong nhà tắm lúc mười một giờ đêm, có ai biết không.

Dựng lại được một phần

Không cần tổ dân phố hay nhóm Zalo chung cư, những thứ đó phần lớn dùng để cãi nhau về phí gửi xe. Cần đúng một việc: biết tên và số điện thoại của hai nhà sát vách.

Hai nhà thôi, không cần cả tầng. Hai nhà là đủ để có người mở cửa khi bạn không tự mở được.

Cách bắt đầu rẻ nhất là mang sang một thứ gì đó nấu nhiều. Ở Việt Nam, một bát chè hay mấy cái bánh vẫn là giấy thông hành hiệu quả nhất giữa hai cánh cửa thép.