Người sống một mình nên chuẩn bị gì cho lúc nằm viện?

Bốn thứ, theo đúng thứ tự quan trọng: một người mà bạn bấm số được lúc hai giờ sáng và họ sẽ tới; thẻ bảo hiểm y tế còn hạn; một túi đồ để sẵn; và giấy tờ ở chỗ người kia lấy được khi bạn đang nằm trong phòng cấp cứu. Chuẩn bị hết mất khoảng một buổi tối. Người sống một mình hay bỏ qua chuyện này vì nó nghe như chuyện của người già, nhưng thứ đưa người ta vào viện ở tuổi ba mươi thường là ruột thừa, sốt xuất huyết hoặc một cú ngã xe, và cả ba đều không báo trước.

Một người, không phải một danh sách

Chọn đúng một người. Không phải người thân nhất, mà người ở gần nhất và bắt máy chắc nhất: một đồng nghiệp ở cùng quận, người bạn cách hai con phố, ông anh họ làm ca ngày. Bố mẹ ở quê là người bạn báo tin, không phải người tới trong đêm đầu tiên.

Rồi nói với người đó một câu, đừng chỉ nghĩ trong đầu: "Nếu tớ phải vào viện thì tớ gọi cậu nhé, và chìa khoá nhà tớ để ở chỗ này." Người chưa được hỏi thì lúc nhận cuộc gọi lúc nửa đêm sẽ mất mười phút để hiểu chuyện gì đang xảy ra.

Lưu số họ trong danh bạ với tên có dấu hiệu nhận ra ngay, kiểu "Nhà - Hương" hay "Khẩn - anh Tuấn". Và bật phần thông tin y tế trên điện thoại: cả iPhone lẫn máy Android đều cho hiện tên người liên hệ khẩn cấp, nhóm máu và thuốc đang dùng ngay trên màn hình khoá, không cần mở máy. Đây là thứ người lạ hoặc nhân viên y tế nhìn vào đầu tiên khi bạn nằm đó một mình.

Thẻ bảo hiểm y tế

Đây là khoản làm thay đổi con số nhiều nhất, và cũng là khoản nhiều người đi làm tự do bỏ quên. Nếu bạn không đóng bảo hiểm qua công ty thì mua theo hộ gia đình ở cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc đại lý thu tại xã, phường. Mức đóng của người thứ nhất bằng 4,5% mức lương cơ sở mỗi tháng; người thứ hai, ba, tư trong hộ lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức ấy, từ người thứ năm trở đi bằng 40%. Mức lương cơ sở hiện là 2.530.000 đồng một tháng, nên người thứ nhất đóng khoảng 113.850 đồng một tháng, tức hơn một triệu ba một năm.

Một ca mổ ruột thừa nội soi hay một tuần nằm điều trị sốt xuất huyết tốn hơn số tiền đó nhiều lần. Thẻ có thời gian chờ với một số quyền lợi và có giá trị theo đợt đóng, nên mua rồi thì nhớ ngày hết hạn - đặt một lời nhắc trong lịch điện thoại trước hạn một tháng.

Cất thẻ cùng chỗ với căn cước công dân, và chụp cả hai mặt lưu vào điện thoại. Bệnh viện giờ tra được thẻ trên ứng dụng VssID hoặc VNeID, nhưng lúc bạn đang sốt bốn mươi độ thì việc đăng nhập một ứng dụng là việc khó hơn nó nghe.

Túi đồ để sẵn

Một cái túi vải, để trên nóc tủ, không đụng tới. Có thì người bạn tới đón chỉ cần xách đi; không có thì họ phải lục tủ nhà bạn giữa đêm và vẫn quên mất một nửa.

• Căn cước công dân, thẻ bảo hiểm y tế, và một tờ giấy ghi tay: nhóm máu, bệnh nền, thuốc đang uống, thứ bị dị ứng. Tờ giấy nghe cổ lỗ nhưng nó không cần pin.
• Tiền mặt vài triệu. Viện phí tạm ứng, xe cộ, cháo cho người trông bạn - nhiều khoản nhỏ vẫn trả bằng tiền mặt nhanh hơn.
• Sạc điện thoại với dây dài hai mét. Ổ điện trong phòng bệnh thường ở xa giường, và đây là món người nằm viện tiếc nhất khi quên.
• Bàn chải, kem đánh răng, khăn mặt, dép nhựa quai hậu, một cái ca nhựa, giấy vệ sinh.
• Hai bộ quần áo rộng, cài cúc phía trước. Áo chui đầu thì không mặc được khi tay đang cắm kim truyền.
• Một cuộn băng dính giấy và bút bi để ghi tên lên đồ. Đồ trong phòng bệnh sáu người rất dễ đi lạc.

Chữ ký, và chuyện ít ai nghĩ tới

Người bệnh còn tỉnh táo thì tự ký giấy cam kết trước thủ thuật hay phẫu thuật. Nhưng trên thực tế, bệnh viện thường muốn có thêm chữ ký của người nhà, và với ca mổ cấp cứu khi người bệnh không còn tỉnh thì bắt buộc phải có người đại diện. Đó là lý do người bạn ở gần không chỉ là người chở bạn đi, mà là người phải có mặt được.

Nói trước với người ấy bạn muốn gì trong những tình huống lớn, dù nghe nặng nề. Một câu thôi cũng đủ, và nó gỡ cho người kia gánh nặng phải đoán ý bạn giữa hành lang bệnh viện.

Người trông bạn

Nhiều khoa vẫn cần người nhà ở lại trông, nhất là ngày đầu sau mổ. Người sống một mình thì đây là phần khó nhất, và cách dùng được là chia ca: ba người, mỗi người một buổi, thay vì làm phiền một người suốt ba ngày. Nhắn trong nhóm bạn một tin rõ ràng - "mình mổ ruột thừa, cần người ngồi cùng chiều thứ Năm từ hai giờ tới sáu giờ" - dễ được nhận lời hơn nhiều so với một câu than chung chung.

Ở các bệnh viện lớn còn có dịch vụ chăm sóc bệnh nhân thuê theo ngày, giá vài trăm nghìn tuỳ nơi và tuỳ mức chăm. Hỏi ngay tại khoa, đừng tìm trên mạng: điều dưỡng trưởng của khoa biết ai làm được việc.

Việc làm được tối nay, mất hai mươi phút: nhắn cho một người rằng bạn muốn lấy họ làm người liên hệ khi có chuyện, bật phần thông tin y tế trên màn hình khoá điện thoại, và kiểm tra hạn thẻ bảo hiểm y tế. Cái túi để cuối tuần xếp cũng được, nhưng ba việc kia làm được ngay bây giờ.