Ở rể có gì khó?

Ở rể khó ở bốn chỗ, và không chỗ nào là chuyện chỗ ngủ hay bữa cơm: lời ra tiếng vào của họ hàng và hàng xóm, cảm giác không rõ mình là khách hay người nhà, tiền bỏ vào một căn nhà không đứng tên mình, và nỗi tủi của bố mẹ đẻ người chồng. Về luật thì không có gì vướng. Điều 20 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 ghi nơi ở của vợ chồng do hai người thoả thuận, không bị ràng buộc bởi phong tục, tập quán.

Câu "chó chui gầm chạn"

Câu này có từ thời nhà nào cũng có cái chạn bát, và tới giờ vẫn được nói ra, thường ở bàn nhậu hoặc trong đám giỗ bên nội. Người nói ít khi ác ý. Họ nói vì quen miệng, rồi quên. Người nghe thì nhớ.

Thứ giúp được là một câu trả lời ngắn, đúng sự thật, và hai vợ chồng nói giống hệt nhau: "Ông bà bên này yếu, bọn cháu ở gần để trông", hoặc "Nhà cách chỗ làm của cả hai mười phút xe máy". Có lý do nói được trong một câu thì người hỏi hết chuyện để hỏi tiếp. Người vợ có thêm một việc: đừng đem chuyện ở rể ra đùa trước mặt bạn bè hay họ hàng, kể cả đùa cho vui.

Khách hay người nhà

Lệ cũ có câu "dâu là con, rể là khách". Làm khách vài ngày Tết thì dễ chịu: được mời ngồi mâm trên, không phải rửa bát. Làm khách năm này qua năm khác trong chính nơi mình ở thì mệt. Người chồng không dám tự mở tủ lạnh lúc mười giờ đêm, thấy cái vòi nước rỉ mà không biết có nên thay, muốn rủ bạn về xem bóng đá phải nhờ vợ hỏi hộ.

Lối ra là nhận hẳn vài việc mang tên mình. Đổi bình ga khi hết. Đóng tiền điện mỗi tháng. Sáng thứ Bảy đầu tháng chở bố vợ đi đo huyết áp. Trong nhà, ai có việc thì người ấy có chỗ, và sau vài tháng bố mẹ vợ sẽ tự gọi tên anh khi cái bóng đèn hành lang cháy.

Người vợ là người duy nhất biết luật ngầm của nhà mình: bố đi ngủ lúc chín giờ nên tivi phải vặn nhỏ, mẹ không thích ai đứng trong bếp lúc đang nấu. Nói những điều đó cho chồng trước ngày dọn về, đừng đợi anh ấy phạm rồi mới nhắc.

Tiền bỏ vào căn nhà không đứng tên mình

Khoản đóng góp hằng tháng thì nhà nào ở chung cũng phải bàn. Ở rể có thêm một khoản khó nói hơn: tiền sửa nhà. Lợp lại mái tôn, lát lại nền bếp, cơi thêm một phòng trên tầng hai. Căn nhà đứng tên bố mẹ vợ, và sau này có thể còn chia cho anh chị em của vợ.

Trước khi chi, hai vợ chồng nói rõ với nhau và với bố mẹ khoản nào là góp cho nhà, cho rồi thì thôi. Khoản nào là đồ của hai vợ chồng thì ghi lại: máy giặt, tủ lạnh, điều hoà là những thứ tháo ra chở đi được, còn mái tôn và nền gạch thì ở lại. Song song đó, giữ một sổ tiết kiệm riêng của hai người, dù mỗi tháng chỉ thêm được một hai triệu, để ngày muốn ra riêng thì có cái mà ra.

Bên nội cũng cần một cái lịch

Bố mẹ có con trai đi ở rể hay bị hỏi một câu khó trả lời ở quê: "Thế thằng cả nhà bác giờ ở đâu?" Nỗi tủi ấy nặng hơn nếu anh là con một hoặc con trưởng, người vẫn được trông là sẽ lo hương khói.

Cho bên nội những mốc cố định mà ông bà đếm được. Giỗ ông bà nội thì về từ chiều hôm trước để kịp đi chợ, đừng về sát giờ cúng. Mùng Một Tết ở bên nào thì chốt từ tháng Chạp. Mỗi tháng có một cuối tuần cả nhà về ngủ lại một đêm.

Còn một chuyện nên nói trước khi có con: đứa trẻ mang họ ai. Điều 26 Bộ luật Dân sự 2015 cho cha mẹ thoả thuận con theo họ cha hoặc họ mẹ. Có nhà vợ không có con trai nên mong một đứa cháu mang họ ngoại, và có nhà nội coi đó là chuyện không bàn được. Hai vợ chồng cần biết ý nhau trước khi hai bên ông bà lên tiếng.

Khi vợ chồng cãi nhau trong nhà bố mẹ vợ

Sống ở nhà mình, người vợ rất dễ trở lại làm con gái của bố mẹ: cơm mẹ nấu, áo mẹ gấp, chuyện lớn bố quyết. Lúc bố mẹ và chồng lệch ý nhau, cô ấy là người duy nhất nói được với cả hai phía, và im lặng lúc đó cũng là một cách chọn bên.

Vợ chồng to tiếng thì đóng cửa phòng mà nói, hoặc dắt xe ra quán nước đầu ngõ. Đừng mời bố mẹ làm trọng tài. Trong căn nhà ấy, người chồng luôn là một người đứng trước ba người, kể cả khi ông bà cố hết sức công bằng.

Việc làm được tối nay: hai người ngồi lại, viết ra câu trả lời một dòng cho câu hỏi "sao lại ở rể", sửa tới khi cả hai cùng thấy nói ra không ngượng. Rồi chọn một việc trong nhà mà từ tuần này mang tên anh ấy.